Botrytis bestrijden(toprot)

Omdat de Botrytis cinerea het vooral goed doet bij zwakke bloemen en planten, wordt hij ook wel een ‘zwakteparasiet’ genoemd. Deze schimmel speelt daarom ook een belangrijke rol in het ecologische systeem. Hij zorgt ervoor dat stervende planten worden afgebroken, zodat de voedingsstoffen van de plant in de bodem kunnen worden opgenomen. De schimmel vervult in de natuur dus een essentiële functie, maar je wilt hem liever niet in je tuin hebben. Voor veel tuinieren en kwekers vormt deze schimmel een groot probleem, hij is vrij agressief en verspreidt zich ook nog eens erg snel. De aantasting vindt vaak plaats via kleine wondjes op de plant, zoals een afgevallen blaadje of een kneuzing door vorst of hagel.

Toprot bij planten herkennen

Omdat deze schimmel zo schadelijk is voor je planten, is het belangrijk om goed in de gaten te houden of je planten er niet door zijn aangetast. Zeker als de planten wat zwakker zijn of als er een periode van heftige weersomstandigheden is geweest, is het belangrijk om je planten goed op deze schimmel te inspecteren. Maar hoe herken je de toprot precies? Het belangrijkste symptoom van de Botrytis cinerea is dat deze een soort ‘pokken’ veroorzaakt. Deze kunnen uitgroeien tot grijze, bruine of gelige vlekken en strepen, die vooral op de bladeren goed te zien zijn. Daarnaast kun je op de stengels van de aangetaste plant ook vaak grijze of bruine verkleuringen zien. Ook kunnen de stengels van de aangetaste planten gaan knikken. Bij sierplanten is het dus verstandig om de bladeren, bloemen én stengels goed te inspecteren. Bij gewassen, zoals tomaten, kan er ook rot op de vrucht voorkomen. Rot op de vrucht zorgt ervoor dat de vruchten oneetbaar worden. Als er een hoge luchtvochtigheid is dan kun je vaak een laagje grijs of bruin schimmelpluis op de aangetaste delen zien. Aan deze schimmel op de top van de besmette gedeeltes heeft de Botrytis cinerea zijn bijnaam ‘grauwe schimmel’ te danken. Ook kan er rot op de top van de plant te zien zijn. De schimmel is vaak actief na de oogstfase, dus dit is een periode om extra alert te zijn. Ook is het verstandig om te letten op ongewone beschadigingen bij de planten. Is er plotseling sprake van vervormde of verdroogde bloemen, een afgestorven stengel of rot op de vrucht, dan kun je gaan kijken of je ook ergens verkleuringen of schimmelpluis ziet zitten.

Toprot voorkomen

Omdat de Botrytis cinerea zo agressief is, is het een gevreesde schimmel. Het is belangrijk om altijd waakzaam te zijn op de schimmel, ook als hij de planten nog niet heeft aangevallen. Voorkomen is immers beter dan bestrijden. Om te zorgen dat deze schimmel geen kans maakt, is het goed om te zorgen dat je planten gezond en weerbaar zijn. De schimmel doet het vooral goed onder vochtige en koude omstandigheden, het is dus belangrijk om extra goed voor je planten te zorgen tijdens het herfstseizoen. Grauwe schimmel is het meest actief als de temperatuur onder de 20 graden Celsius zakt, tijdens hete periodes in de zomer hoef je je er dus meestal geen zorgen over te maken. Als bladeren langer dan drie tot vier uur nat zijn, dan zijn ze ook extra kwetsbaar. Wees dus extra waakzaam als het heeft geregend, of als je hebt gesproeid. Maar ook vocht dat uit de plant zelf komt, als gevolg van kleine wondjes die ontstaan bij het plukken en snoeien, kan de schimmel aantrekken. De schimmel verspreidt zich via de wind of via spetterend water. Om deze reden is het altijd verstandig om de planten niet te dicht op elkaar te zetten, dit verkleint de kans op onderlinge infectie. Dit geldt zowel bij binnen als buiten kweken: een goede luchtcirculatie is in beide gevallen je beste wapen tegen deze schimmel. Ook kun je ervoor proberen te zorgen om je gewas zo droog en schoon mogelijk te houden. Verder kun je de weerbaarheid van je planten verhogen door ze te bemesten. Door het gebruik van bladmeststof worden de planten steviger en minder gevoelig voor ziektes. Als je erop uit bent om specifiek de Botrytis cinerea te voorkomen, kun je bemesting aanschaffen die gericht is op het voorkomen van schimmels, zoals de bladmeststof van Green Leaf.

Botrytis bestrijden

Botrytis bestrijden is niet altijd te voorkomen: schimmels laten zich niet 100% weren, en de Botrytis cinerea staat ook nog eens bekend als een lastige, opdringerige schimmel. Als je rot op de vrucht of grauwe schimmel op je plant aantreft, is het vaak al te laat. Gelukkig zijn er ook manieren om de Botrytis cinerea te bestrijden. Als je ziet dat je plant is aangetast door deze schimmel, kun je het beste zo snel mogelijk de aangetaste delen verwijderen. De schimmel verspreidt zich namelijk erg snel, waardoor er binnen een korte tijd veel andere planten besmet kunnen worden. Vaak is er een bruinige sporenmassa te zien op de zieke delen van de plant. Wanneer je deze aanraakt, verstuiven de sporen en hebben ze de kans om zo andere planten te infecteren. Het is dus belangrijk om de zieke delen zo voorzichtig mogelijk te verwijderen. Ook kun je ze het beste gelijk opbergen, bijvoorbeeld in een afgesloten plastic zak. Zo voorkom je verdere infecties. Maar ook als je alle zieke delen verwijderd hebt, kan de schimmel nog steeds aanwezig zijn in je gewas. Hij kan namelijk ongezien in de grond overleven en plotseling weer de kop opduiken. De sporen van deze schimmel zijn bijna overal aanwezig: in een gemiddelde kubieke meter van lucht zijn er meestal al minstens tien sporen te vinden. En wanneer er plantenresten in de buurt zijn, ligt dit aantal vaak nog veel hoger. Als je last blijft houden van de schimmel kun je daarom ook overwegen om bestrijdingsmiddelen aan te schaffen. Er zijn verschillende middelen beschikbaar die helpen de Botrytis cinerea te bestrijden, je kunt hierbij van zowel natuurlijke als chemische producten gebruik maken. Verder verkoopt Greensoil verschillende producten die helpen om de weerstand en gezondheid van je planten te verbeteren.

Botrytis bestrijden: natuurlijke en chemische middelen vergeleken

Wanneer voorkomen niet meer volstaat, is het tijd om actief aan de slag te gaan met Botrytis bestrijden. Er bestaan grofweg twee routes: natuurlijke (biologische) middelen en chemische fungiciden. Beide hebben hun eigen voor- en nadelen, en de juiste keuze hangt af van het type gewas, de mate van aantasting en of je biologisch wilt telen.

Natuurlijke middelen zijn met name geschikt als preventieve maatregel of bij een lichte aantasting. Denk hierbij aan middelen op basis van bacteriën of schimmels die van nature de Botrytis cinerea onderdrukken, zoals Bacillus subtilis of Trichoderma-preparaten. Deze micro-organismen concurreren met de schimmel om voedingsstoffen en ruimte, waardoor de Botrytis minder kans krijgt om zich te vestigen. Ook plantenextracten, zoals die op basis van knoflook of natriumbicarbonaat, worden vaak ingezet als natuurlijke ondersteuning. Het voordeel van deze middelen is dat ze meestal veilig zijn voor bijen, andere nuttige insecten en het milieu, en dat ze goed te combineren zijn met een biologische teeltwijze.

Chemische fungiciden zijn over het algemeen effectiever bij een ernstige aantasting, maar vragen om zorgvuldig gebruik. Het is belangrijk om altijd de gebruiksaanwijzing van het middel goed te volgen en rekening te houden met de wachttermijn, zeker bij eetbare gewassen zoals tomaten. Daarnaast is het verstandig om middelen af te wisselen, aangezien de Botrytis cinerea resistentie kan opbouwen tegen een bepaald werkzaam middel als dit te vaak achter elkaar wordt gebruikt.

Botrytis bestrijden per teeltmethode

De aanpak van Botrytis bestrijden verschilt ook enigszins afhankelijk van of je binnen of buiten kweekt. Bij een kwekerij binnen, zoals een kas of growroom, heb je meer controle over de omgevingsfactoren. Zorg hier voor een goede ventilatie en houd de relatieve luchtvochtigheid bij voorkeur onder de 60%, aangezien een hoge luchtvochtigheid de groei van de schimmel juist stimuleert. Ook een ontvochtiger kan hierbij goed van pas komen.

Bij het buiten kweken heb je minder grip op de omstandigheden, zoals regen en wind. Hier is het extra belangrijk om planten op tijd te snoeien, zodat er voldoende luchtcirculatie tussen de bladeren en stengels is. Verwijder ook regelmatig dode of verwelkte plantendelen, aangezien deze een ideale voedingsbodem vormen voor de schimmel. Door deze verschillen in aanpak te kennen, kun je de bestrijding van Botrytis beter afstemmen op jouw specifieke teeltomstandigheden.